Mahmut Makal'ı Uğurlarken
Reklam
  • Reklam
GÜNAY GÜNER

GÜNAY GÜNER

İnceyazın

Mahmut Makal'ı Uğurlarken

11 Ağustos 2018 - 13:12 - Güncelleme: 11 Ağustos 2018 - 13:40

Mahmut Makal'ın aramızdan ayrılmasıyla, Türk ve dünya yazını bir büyük değerini daha yitirdi.

Mahmut Makal, adıyla özdeşleşen "Bizim Köy" adlı kitabıyla (ki izleyen yıllarda birçok kitaba daha imza atacaktır) Türkiye'de ve dünyada büyük yankı yarattığında daha 20 yaşında bir köy öğretmenidir. Köylülerin "Mamıd Efendi"sidir. Zaman içinde köy enstitülerinin yetiştirdiği anıt adlardan biri olacaktır.

Mahmut Makal'ın yapıtlarını bunca önemli kılan nedir? Köy ve köylü gerçeğinin fotoğrafını çekmesidir. Pınarların şırıltıyla aktığı, kuş cıvıltılarıyla dolu köy algısını yerlebir etmiştir.

Bu köy gerçeğinde alabildiğine yoksulluk, bilgisizlik, çaresizlik, boş inanç, tevekkül vardır.

Ve yine bu gerçekte köylü ne yüceltilir ne de önemsizleştirilir; gerçek neyse o verilir.

Emin Özdemir Ustanın, Türk yazınında toplumcu gerçekçi anlayışın köy enstitülü yazarların yapıtlarıyla başladığı yönündeki belirlemesinin en somut örneklerinden birini oluşturur Mahmut Makal'ın kitapları.

Kuşkusuz, sözkonusu yalın gerçeklik, yalın Türkçesini de oluşturmuştur. Öz Türkçeye, Dil Devrimine özen ve bilinçli bağlılık köy enstitülü yazarların ortak niteliklerindendir.

Köy enstitülü yazar ve aydınların gerici yönetimler tarafından sürekli haksızlıklara uğratıldıklarını anımsatmak gerekir. Mahmut Makal da bu uygulamaların hedefi olmuş; görevinden alınmış, sürülmüştür. Bu haksızlıkların yapıldığı öğretmen, 1967 yılında UNESCO’nun dünya gençliğine örnek gösterdiği insandır!

Ne ki o kuşak gerçek öğretmenlerdi. Mendiliyle öğrencisinin burnunu silebilen gönül insanlarıydılar. Eleştirel eğitimden, usçu, aydın insan yetiştirmek ülküsünden hiç ödün vermediler. Makal da yakın zamana değin yazdı, konuştu, anlattı. Çağrıldığı her okula gitti, öğrencilerle birlikte oldu.

Daha gencecik yaşta öbür dergilerin yanı sıra, Yaşar Nabi Nayır'ın Varlık dergisinde yazmaya başlayan Makal'ın bir koca ömür süren yazın evreni büyük birikimdir.

Mahmut Makal siyasanın, örgütçülüğün de uzağında kalmamıştır; öğretmen ve eğitim örgütlerinde görev üstlendiği gibi Türkiye İşçi Partisi’nden de aday olmuştur.

Tonguç Babanın Mahmut Makal'a yönelttiği "Devletin ulusuna sorumlulukları, görevleri nelerdir" yönündeki sorusunu onyıllar boyunca yanıtladı Makal.

Işıklar içinde uyu Mahmut Makal Ustam, Sevgili Öğretmenim.

Bu yazı 1298 defa okunmuştur .

Son Yazılar