Niels Hav Dancanın usta ozanı. Türkiye’yle güçlü bağları var. 2025 yılında Scala Yayıncılık, Hav’ın seçme şiirlerini Aniden Gelen Mutluluk adıyla, Sevgili Hüseyin Duygu’nun Dancadan yetkin çevirisiyle yayımladı. Danimarkalı olduğuna bakmayın, Hav Ankaralı, Erzincanlı...sayılabilir. Bir Türk, Türkiye dostu. Bu sıcaklık şiirine yansımaz da ya ne olur.
Bütün Şemsiyelerim İstanbul’dan
Şemsiyelerimin hepsini İstanbul’dan aldım,
Bursa’dan aldığım tek şemsiye dışında.
Ne zaman yolum İstanbul’a düşecek olsa
havanın güneşli olacağını düşünürüm,
İstanbul imgesi böyledir bende
Bu güzel şehri affediyorum –
anılarımda İstanbul güneşle yıkanır.
Bu yüzden yağmurlu bir günde ben hep
kendimi İstiklal Caddesi’nde sağanak altında
ve yeni bir şemsiye pazarlığında bulurum.
Bursa’dan aldığım tek şemsiyeyi de
İstanbul’da unuttum işte.
Bu konuda gizemli bir şey var,
Seviyorum bu şemsiyeleri ben.
Niels Hav yaşamla, insanlık durumlarıyla iç içe bir şiiri yazıyor. Baskıya uğrayandan, umudunu yitirmişten, açlardan yanadır. Alaycılık acılarla baş etme dili. İroni... Başka ne yapabilir?..
Ben Kimden Yanayım? diye sorduğu uzun şiirinde insanlık destanı yaratır.
***
Evsizler için kurabiye pişiren kadından.
Sıradan içten bir davranıştan yanayım ben.
Gecenin ortasında kalkıp bisikletiyle kapı kapı gazete dağıtan,
avanakların çantasına işeyip ve ona pis yabancı dedikleri adamdan yanayım ben.
***
Yapılan söyleşide Niels Hav çok ilginç, çarpıcı, düşündürücü savlar ileri sürer. Sözcük, imge, yeni sesleniş peşinde kıvrandıran, sorumluluklarını boşlatan sancısını anlatır. Gündelik yaşamda başa gelenleri şiirleştirmelidir ozan. Soyut duygusallığa, yaşamla alışverişi bulunmayan şiir anlayışına uzaktır. Neruda, Tranströmer, Milosz, Bishop, Hojholt, Seeberg etkilendiği, beğendiği, sevdiği yazarlar. Güney Amerika yazınıyla da gönül bağı var...
Bu seçkide yer almasa da Kophenag Kadınları başlıklı şiirini anımsıyorum. Gece, kent içi otobüs, yabancılaşma, yalnızlık... Müthiş şiir!
Hav 2025 yılında Danimarka Edebiyat Ödülünü kazandı.
Yazına başlayışı şiir değil, kısa öyküyledir. Ardından ona yakın şiir kitabı.
Birçok dile çevrilen şiirleriyle, kitaplarıyla dünya yazınında haklı yerini aldı Niels Hav.
Günay Güner
18 Ekim 2025, Ankara
