Brezilya'da Piyano / 1

Yeni Tefrika'mız Brezilya'da Piyano nasıl ortaya çıktı? Yazarı hakkında bilgiler ve yazarın Önsözü...


Brezilya'da Piyano / 1

1

ÖNSÖZ ve YAZAR HAKKINDA

Bundan yirmi yıl önce biri bana Brezilya piyano tarihi ile ilgili bir kitap yazacağımı söyleseydi güler geçerdim herhalde. Hele bir de kitabın Türkçe olacağından bahsetseydi... Bu kitap da hayatım gibi yaşamın bana yaptığı büyük süprizlerin bir sonucu. 1998 yılında başlayan Moskova Konservatuvarı’ndaki öğrencilik yıllarım, bir yandan piyano çalışarak, bir yandan da ülkemden uzak olmanın verdiği duyguların etkisiyle Brezilya çağdaş piyano müziği üzerine araştırmalar yaparak geçti. Ancak repertuvarda elimi attığım her yeni eser, onu anlayabilmem için bana geçmişi işaret ediyordu. Geçmiş ise daha da eskiyi gerekli kılıyordu. Böylelikle sıfır noktasına kadar, yani kolonizasyona, Brezilya’ya ilk piyanonun gelişine kadar gittim. 500 yıl geriye.

Sonra 20 yıl ileriye... Kader, kısmet Türkiye’ye yerleştikten yıllar sonra, artık çorbama isot koymadan yemeğe başlayamadığım bir seviyeye geldiğimde, bu ilginç tarihsel sürecin bu kez Türkçe’de, yeni vatanımın dilinde hayat bulması için oturdum bilgisayar başına. İnanılamayacak düzeyde zengin ve eski kaynaklardan beslenen, medeniyetler cenneti, böylesine büyük kültüre sahip bir ülkenin diline, Latin Amerika’dan bir bilgi damlası ekleme düşüncesi beni hala çok heyecanlandırıyor, onurlandırıyor.

Elinizdeki kitapta emeği olan o kadar çok dostum, kıymetli insan var ki. Her biri alanının ustası olan bu değerlere teşekkür etmek isterim. Danyal Mantı, Çiğdem Kara, Maria da Anunciação Rodrigues, Roza Koçkar, Kamer Güngör, Gülay Acar, Paulo Mariano, Canan Doğan, Semih Korucu, Tekin Koçkar, Şefik Kahramankaptan, Mehmet Emin Göktepe ve çok sevgili öğrencim Cansu Atlar. Sizlere minnet borçluyum. Kitabın ortaya çıkmasında en büyük pay ise, geceler boyu süren çalışmalarımı anlayışla karşılayan tatlı kızım Tuana ve biricik oğlum Kerem’indir. Çok sabrettiler. Bu süreçte hiç bıkmadan, usanmadan evi çekip çeviren annem Asuman ve babam Atilla’nın da bana sürekli destek olan ablalarım Andréa, Carla ve Burcu’nun da emekleri çok büyük. Sabır, çevremdekilerin ortak özelliği galiba. Kırık Türkçemi anlamlı bir kitap diline çevirebilmek için aylarca benimle beraber çalışan sevgili eşim Burak’a ise teşekkürlerin en büyüğünü sunuyorum.

İyi ki hepiniz varsınız.

Lilian M. Tonella Tüzün

Haziran 2020, Eskişehir

Lilian Maria Tonella Tüzün Kimdir?

Orkestra eşliğindeki ilk konserini on üç yaşında veren Lilian Maria Tonella Tüzün, 1997 yılında São Paulo Üniversitesi Sanat ve İletişim Fakültesi’ni Prof. Gilberto Tinetti’nin piyano sınıfından Üstün Başarı Ödülü alarak bitirdi. Öğrenciliği döneminde katıldığı ulusal nitelikli yarışma-lardan beşinde Birincilik ödülü alan sanatçı, kazandığı bir burs ile Sofya Devlet Müzik Akademisi’nde Prof. Viktor Chouchkov’un sınıfında bir dönem çalıştı. Fany Solter, Rudolf Kehrer, Ludmila Lazar, Klauss Frank, Yuri Slesariev, Angela Tosheva, Carlo Bruno’nun ustalık sınıfı kurslarında çaldı. 1998 yılında Brezilya Devlet Bursu ile Çaykovski Moskova Devlet Konservatuvarı’na lisansüstü çalışmalarını yapmak üzere gönderildi. Burada Prof. Aleksandr Sementski ve Prof. Natalya Trull’un öğrencisi olarak lisansüstü derecelerini aldı. Aynı okulda müzikoloji dalındaki bilimsel doktora çalışmalarını Prof. Dr. Viladimir Çinaev’in yönetiminde tamamladı. Samara Uluslararası XXI. Yüzyılın Yıldızları Festivali’nde verdiği resital ve Samara Devlet Filarmoni Orkestrası eşliğindeki konseri ile çok başarılı eleştiriler aldı. İtalyan Flütçü Vieri Bottazzini ile çıkardığı CD’nin ardından Brezilyalı besteci Willy Corrêa de Oliveira’nın solo piyano için yazdığı eserlerini yorumladığı, Brezilya Kültür Bakanlığı tarafından desteklenen bir CD’si daha yayınlandı. Konser ve resitallerini sürdüren sanatçı, Willy Corrêa de Oliveira ile genç Türk ve Brezilyalı bestecilerin solo piyano eserlerinin dünya prömiyerlerine devam etmektedir.

ABD’de yayınlanmış olan Brezilya’da Piyano Tarihi adlı bir kitabı, müzik bilimi alanında yayınlanmış makaleleri ve bildirileri bulunan Lilian M. Tonella Tüzün 2009 yılında Doçent ünvanı aldı. Sanatçı halen Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Piyano Anasanat Dalı Başkanı olarak görevini sürdürmekte, akademik ve sanatsal çalışmalarına devam etmektedir.

Ödülleri:

2020 Çağfen Eğitim Kurumları Kadın Eli Yılın Kadın Sanatçısı Ödülü.

2018 Brezilya Federal Cumhuriyeti Rio Branco “Oficial” Nişanı

2016 Anadolu Üniversitesi Sanat Ödülü.

2011 Çağdaş Gazeteciler Derneği Eskişehir Şubesi Destek Ödülü.

2001 KA-DER Eskişehir Şubesi. Yılın Başarılı Kadınları Ödülü.

1996 Bulgaristan Sofya Devlet Müzik Akademisi Öğrenim Bursu Yarışması. Birincilik Ödülü.

1996 V. Governador Valadares Piyano Yarışması. Minas Gerais. Birincilik Ödülü.

1996 V. Governador Valadares Piyano Yarışması. Minas Gerais. En İyi Çağdaş Eser Yorumu Ödülü.

1993 José Mandelli Piyano Yarışması. Laranjal Paulista. Birincilik Ödülü.

1993 XII. Brezilya Genç Müzisyenler Yarışması. Piracicaba. Diploma.

1992 I. Poços de Caldas Ulusal Piyano Yarışması. Cidade de Poços de Caldas. Üçüncülük Ödülü.

1991 Brezilya Müziği Yorumu Yarışması. São Paulo. Birincilik Ödülü.

1991 Arão Sahm Brezilya Müziği Yorumu Yarışması. São Paulo. Birincilik Ödülü.

1991 XI. Brezilya Genç Müzisyenler Yarışması. Piracicaba. Üçüncülük Ödülü.

1991 XI. Brezilya Genç Müzisyenler Yarışması. Piracicaba. En İyi Brazilya Müziği Yorumcusu Ödülü.

1990 Brezilya Müziği Yorumu Yarışması. São Paulo. İkincilik Ödülü.

1989 Brezilya Müziği Yorumu Yarışması. São Paulo. İkincilik Ödülü.

1989 VII. Paulo Giovanni Ulusal Piyano Yarışması. Araçatuba. Diploma

Yarın:

Portekiz Kraliyet Ailesi Brezilya'ya Kaçınca...