Hiçten Notlar 7: Salvador Dali ve Godiva


Hiçlikle mühürlü bir ömrün insanı Sylvia Plath. Acısı, masumiyeti, hiçliği şiirine sinmiş bir şair. Kısacık ömrünü kendine özgü şiirlerle doldurmuş. Kırık bir kalple taşımış dünyayı. En ilginç şiirlerinden  “Ariel”i Godiva’ya yazmış. Lady Godiva yalnızca şairleri değil; ressam, heykeltıraş, yönetmen, yazar herkesi etkilemiş; Sigmund Freud’u bile. 

Mercia Kontu Leofric, 11. yüzyılda Coventy halkına ağır vergiler yüklemiş. Eşi Lady Godiva bu duruma karşı çıkmış  ve sürekli telkinlerde bulunarak vergileri kaldırmasını istemiş konttan.  Eşinin isteklerinden usanan Mercia Kontu Leofric “Eğer bir atın üstünde bütün şehri çırılçıplak gezmeyi kabul edersen vergileri kaldıracağım.” demiş. Godiva bunu kabul etmiş ve bir atın üzerinde, upuzun altın rengi saçlarını salarak çırılçıplak dolaşmış Coventry şehrinin herbir yanını. Halk dükkanların kepenklerini ve pencerelerinin perdelerini kapatmış. Ve Lady Godiva’nın kararlı mücadelesi karşısında kont vergileri kaldırmış.

Bir ortaçağ kahramanıdır Godiva. Hakkında pek çok hikaye ve efsaneler vardır. En çok sanatın izleği olmuştur Godiva. Yönetmen Arthur Lubin, 1955’te filmini yapmış. İlk Godiva resmi 1586 yılında ressam Adam Van Noort tarafından sipariş üzerine yapılmış. Edmund Leighton, Jules Joseph Lefebvre, E. Landseer, Edward Henry Korbould, Marshall Claxton vb pek çok ressam resmini çizmiş. (Ben en çok İngiliz  ressam John Collier’in 1898’te yaptığı görkemli Lady Godiva resmini severim.) Salvador Dali’nin de Godiva resimleri vardır ama sanki kendinden önce yapılan resimlerden  etkilenmiştir Dali. Resimleri karşılaştırdığımızda sezeriz bunu. Yine de severim Dali’nin Godiva resimlerini. İlk kez 90’lı yıllarda Ehingen’deki  Galeri Schloss Mochental’de görmüştüm. Etkilenmiştim. Bu akşam o resimlerin fotoğraflarına baktım yeniden. İngiliz kült müzisyen Peter Gabriel’in Godiva’dan bahsettiği rock şarkısı “Modern Love”ı dinledim; Godiva, Diana ve Mona Lisa üzerinden modern aşklara göndermeler yaptığı şarkıyı. Sonra da Sylvia Plath’ın “Ariel”ini anımsadım; Godiva’yı giyinen şiirini...

İBRAHİM KARAOĞLU

7 Eylül 2021, Ankara