Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosuluğu'nda 25 Nisan 2023 akşamı Sergey Rahmaninov’un “150. Doğum Yılı” ve Rahmaninov’un piyano konçertoları ile solo piyano için yapıtlarının tümünü defalarca çalıp kaydetmiş olan Devlet Sanatçısı anıtsal piyanist İdil Biret’ e adanan bir kutlama gecesi düzenlendi.
Moskova’daki ilk konserini onu Paris’te dinleyen büyük Rus piyanist Emil Gilels’in Sovyetler Birliği’ne davet etmesiyle 14 Kasım 1960’da 19 yaşındayken veren İdil Biret, Sovyetler Birliği'nin kuruluşundan itibaren konserler vermeye gelen ilk Türk sanatçı olmuştu. Biret, sonraki 60 yıl boyunca oa yaptığı turnelerde Rusya'nın değişik kentlerinde pek çok konser vermiş, büyük beğeni toplamıştı. Ankara’da suikast sonucu hayatını kaybeden Büyükelçi Andrey Karlov’un birinci ölüm yıldönümü törenine Büyükelçi Aleksey Yerhov tarafından davet edilip anısına çalmıştı.
Biret İki yıl önce İstanbul'da aniden rahatsızlandığında ise Büyükelçilik, sağlık durumuyla sürekli ilgilenmiş, onu muayene etmek için Moskova’dan bir nöroloji uzmanı doktorun gelmesini sağlamıştı. İdil Biret’in Süreyya Operası’ndaki 80. yıldönümü konserine gelen Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosu, Çaykovski Konservatuvarı’nın tebrik mektubunu ve Gnessin Konservatuvarı’nın madalyasını sunmuştu.
Rahmaninov ve İdil Biret'e adanan kutlama gecesi, Başkonsolos Andrey Buravov’un açılış konuşmasıyla başladı.Uluslararası Andrey Karlov Vakfı Başkanı Marina Karlova, “Rus-Türk kültür ilişkileri Andrey Karlov Vakfı etkinlikleri” başlıklı bir konuşma yaptı.
Şefik Büyükyüksel Hayati Asilyazıcı
İki ülke arasında pek çok kültürel etkinlikte görev alan, Rusya Federasyonu Kültür Bakanlığı’nın “Dostluk ve Tiyatro Ödülü” sahibi gazeteci-yazar Hayati Asılyazıcı da etkinlikte İdil biret'in “1960-1962 Yılları SSCB Konserleri” ve Emil Gilels ile İdil Biret hakkındaki söyleşisini anlatttı. İdil Biret'in eşi Şefik Büyükyüksel, eşinin gecede hazır bulunamaması nedeniyle gönderdiği mesajı okudu. İdil Biret'in bu kutlama gecesi için hazırladığı 12 dakikalık video gösterildi. Türkiye'de yaşayan Piyanist-pedagog Amine Aygistova da bestecinin Rusya’daki evi İvanovka’da düzenlenen 2017 Rahmaninov Festivali’nde İdil Biret’in verdiği konserin videosunu gösterdi. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğrencileri Akif Emre Şibiroğlu, Salih Haşim Aktaş, Radman Alavirad ve Eylül Selamet, Rus Radyo Televizyon Arşivi’nde kaydı bulunan Biret’in Rusyada saklanan ve bulunan 1960 yılında ilk Rusya turnesinde çaldığı dört eser ile Rahmaninov’un parçalarını seslendirdiler. Piyanistler'in seslendirdiği İdil Biret'in ilk Rusya turnesinde çaldığı yapıtlar şunlardı:Salih Haşim Aktaş- Liszt Legend ( Hocası: Doç.Barış Büyükyıldırım) Akif Emre Şibiroğlu -Prokofiev Toccata (Hocası: Süreyya Baraz)Radman Alavirad- Brahms Capriccio ( Hocası: Prof. Meral Yapalı)Eylül Selamet- Brahms Rhapsody (Hocası: Irakli Chumburidze)
Piyanistler daha sonra Rahmaninov'un şu parçalarını sundular:Eylül Selamet Romance Op 4 No4 Akif Şibiroğlu Op 3 do diyez minör PreludeSalih Haşim Aktaş Op 39 No 5Radman Alavirad Prelude Op 23 No 5
Kurulan standlarda sanatçının SSCB ve Rusya Federasyonu’nda 1960-2019 yılları arasında verdiği konserlerden 14’ünün orijinal afişi, o tarihlerde çekilmiş fotoğrafları, Dominique Xardel’in yazdığı “İdil Biret-Dünya Sahnelerinde Bir Türk Piyanisti” kitabının Rusça çevirisi, kayıtlarını yaptığı Rus bestecilerin LP/CD’leri, basında çıkmış haberlerin kupürleri sergilendi. 










