Tam adı “violoncello da spalla”(omuzda çalınan viyolonsel) olan ilginç bir çalgıyı tanıdık bu hafta Antalya Devlet Senfoni Orkestrası konserinde. Barok dönem çalgısı olarak bilinen spalla; omuz askısıyla göğüs hizasında tutulup, keman gibi değil, göğsün önünde askıyla taşınıyor ve yayla çalınıyor. 5 telli çalgı normal çellodan daha küçük ve viola da gamba ile akrabalığı var. Gövde formu çello ailesinden olmasına karşın, ses alanı viyolonsel gibidir ama pozisyonu farklı. Müzikologların önemli bir kısmı, Bach’ın bazı çello süitlerini ve özellikle 6. süiti bu çalgı için yazmış olabileceği görüşünü öne sürmüşler.

AKM Aspendos Salonu’nda tanıdığımız bu ilginç çalgıyı, bazı müzisyenler yeniden üretip çalmaktadır. En bilineni de Belçikalı bir kemancı, viyolacı ve orkestra şefi Sigiswald Kuijken imiş. 17. ve 18. Yüzyılda bu çalgı neden vardı sorusu da şöyle karşılık buluyor; Yürüyerek çalmak, kilise müziğinde ayakta icra, dans eşlikleri ve hareketli müzik icrası için.

DenizBank Konserleri’nde ADSO’yu bu hafta yine oda orkestrası; bir kontrabas, bir klasik gitar ve bateri takviyeli nefesli çalgılar topluluğu olarak dinledik. Üç eser seslendirildi, üç ayrı diziliş oldu icrada ve tüm konser ara vermeden gerçekleştirildi. Orkestrayı şef Kutay Maktay yönetti, solist olarak spalla ile Sergey Malov yer aldı. İlk olarak 13 üyeli topluluk R.Strauss(1864-1949)’un, “Üflemeli Çalgılar için 7 No. Serenad”ı seslendirildi. Peşinden C.Gounod(1818-1893) “Küçük Senfoni”sini icra etti bu kez 9 kişilik nefesliler topluluğu.

Merakla beklediğimiz spallasıyla Sergey Malov geldi son olarak sahneye ve kendisine 15 kişiyle eşlik etti ADSO oda orkestrası. Malov, F.Gulda(1930-2000)’nın “Viyolonsel ve Üflemeli Çalgılar için Konçerto”sunu spalla ile seslendirdi. Klasiğin yanı sıra, caz, rock’ı ve içinde barındıran bir eser dinledik. Nefeslilere bu konçertoda kontrabas, klasik gitar ve bateri eşlik etti. Uvertür/İdil(Idylle)/Kadans/Minuet ve Marşvari final adlı 5 bölümlü yapıtın her bir bölümü ayrı bir tat bıraktı kulaklarımızda. Kadans ve minuet muhteşemdi.
Yoğun alkışlara J.S.Bach’ın 5. Suit prelüdü ile karşılık verdi Sergey Malov.
Merak eden olabilir düşüncesiyle, besteci F.Gulda’nın bizzat yönettiği konçertonun bir kaydının linkini ekliyorum: https://www.youtube.com/watch?v=O05oxjhlwiM

ÖZGÜR MANİCİ SANAT GALERİSİ’NDE RESSAM DURU NAMAL SERGİSİ
Antalya’nın sanat yaşamına 2025’te katılan Özgür Manici Sanat Galerisi bu kez 16 yaşında bir lise öğrencisine ev sahipliği yaptı. Çok sayıda sanatseverin katıldığı serginin açılışında konuşan Namal; “Bu sergideki resimlerim 3-4 yılımı aldı. Her bir tablonun kendi hikayesi var. Sergiyi, kadın, aşk ve doğa çerçevesinde imgelendirdim” dedi. Genç ressam hakkında şunlar yazılmış bilgi metninde:
“Henüz 16 yaşında, fen lisesi öğrencisi ve gelecek vadeden bir sanatçı adayı olarak profesyonel sanat arenasına ilk kişisel sergisiyle adım atıyor. “Aşk, Doğa ve Kadın” başlıklı bu sergi, onun dünyasını küratöryal bir gözle okumak ve eserlerinin taşıdığı katmanları izleyiciyle paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır.

2009 Ankara doğumlu Namal, erken yaşta sanatla kurduğu bağı akademik disiplinle besledi. Doğadan aldığı deneyimleri çağdaş estetik kaygılarla harmanlayan sanatçı, TÜBİTAK 2024 Projesi’nde Türkiye birinciliği elde ettiği minyatür heykel müzesi çalışmasıyla araştırmacı ve uygulayıcı yönünü ortaya koydu. Bu sergi, onun izleyiciyle kurduğu ilk kişisel diyalogdur.”

Sergiyle ilgili bir de dilek eklenmiş metne: Duru Namal’ın cesur sorularını, estetik arayışını ve genç bir kadının anlatısını keşfetmek için sizleri bu yolculuğa ortak olmaya ve genç bir sanatçının yola çıkışını desteklemeye çağırıyor.
Sergi 15 Şubat akşamına kadar gezilebilecek.
***
Önümüzdeki konserde şef Hasan Niyazi Tura, çellist Petar Pejcic’le birlikte ADSO’ya konuk olacaklar.
Bu konserde Şostakoviç’in, Rostropoviç’e adadığı “Viyolonsel Konçertosu No.1” ve uzun zamandır dinlemediğimiz/seslendirilmeyen Cemal Reşid Rey’in “Bebek Efsanesi” yer alıyor. Özellikle Bebek Efsanesi çok tanıdık gelecek ve dokunaklı tınılarıyla dinleyicide duygusal izler bırakacak.
HASAN HÜSEYİN DULUN
1 Şubat 2026, Antalya
Yorumlar
Kalan Karakter: