MEB Şura Salonu’nda, 15 Nisan 2026 tarihinde, Artemis Danza Topluluğu modern dans diliyle Sevil Berberi’ni izleyicilere sundu.
Topluluğun adı, Tanrıça Artemis’e bir övgü, bir saygı belirtmek amacıyla seçilmiş. Yunan Mitolojisi’nde Artemis, Roma Mitolojisi’nde Diana diye anılan Artemis, Tanrı Apollon’un ikiz kız kardeşi, avın, doğanın, bereketin, ayın tanrıçası olduğu gibi özgürlüğün de simgesi.
Anadolu’da Efes’teki, birkaç sütünu kalmış olan ünlü tapınak da Artemis’e aittir. Aynı zamanda Efes Müzesi’ndeki görkemli Artemis heykeli de ziyaretçileri büyülemeye devam etmekte.
Anadolu’nun bu etkileyici tanrıçası 1 Nisan – 11 Nisan 2026 tarihleri arasındaki uzay yolculuğunun da adı olmuş (Artemis II). Belki de, bu uzay yolculuğunda ayın görünmeyen yüzüne Tanrıça Artemis’in koruması altında gidilebildi.
Artemis, av, doğa, bereket, ay tanrıçası olarak anılırken Artemis Danza topluluğu da yarattıkları çağdaş ve özgür çalışmalardan oluşan temsillerini ona adamak istemişler.
Artemis Danza, 5 Mart 2008 tarihinde, Ankara’da, X. ODTÜ Uluslararası Çağdaş Dans Günleri’ne katılmışlar, Ankara İtalyan Kültür Merkezi katkılarıyla bir üçleme dans gösterisi sunmuşlar. Programda üç çağdaş dans çalışması, Mexica.Collapse, cuba 2006, BrazilPass (programdaki yazılışları), Latin Amerika temalarını tanıtırken, Meksika, Küba, Brezilya ülkelerinin politik tarihlerini, bu ülkelerdeki değişimleri, kimlik arayışlarını modern dans diliyle görüntüye getirmiş (Ankara Sosyete, 5 Mart 2008).
Topluluk, 2022 yılında da 26. İstanbul Tiyatro Festivali’ne de katılmışlar ve Pasolini: Gizli Yangınlar adlı modern dans gösterisini sunmuşlar. İtalyan Sineması’nın ünlü yönetmeni Pier Paolo Pasolini’nin doğumunun 100. Yılını kutlama amacıyla, topluluk bu yönetmenin “çok katmanlı imgeleri”ni dans aracılığıyla izleyicilere sunmuş (Draz, Unlimited, 15 Kasım 2022).
Artemis Danza Topluluğu, 1994 yılında Monica Casadei tarafından Fransa’da kurulduğu halde, Monica Casadei topluluğu 1997 yılında İtalya’ya getirir ve yeni yaratıcı çalışmalar birbirini kovalar. Topluluk 40’tan fazla özgün eser yaratır. 1998 – 2007 tarihleri arasında Parma’da, sonraları da Bolonya’da Teatro Comunale’de çalışmalarına devam eder. Halen de Bolonya’da özgün danslar yaratırken, topluluk hem İtalya’da hem de dünyanın değişik kentlerinde temsiller vermekte (Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi).
Artemis Danza’nın kurucusu, koreograf ve yönetmen Monica Casadei, Rönesans Dönemi İtalya’sının güçlü Este Ailesi’nin yaptırdığı Este Şatosu ve Diamanti Sarayı ile ünlü tarihi kent Ferrara’dan. Dansa olan ilgisi, felsefe eğitiminde de ortaya çıkmış, felsefe eğitimini Plato ve Dans adlı teziyle “cum laude” (“şeref derecesi”) alarak tamamlamış. Sonraları profesyonel akrobatik jimnastikçi olmuş, bundan sonra da İtalya’da, İngiltere’de (Londra’da), Fransa’da klasik ve modern dans çalışmış. Fransa’da, Pierre Doussaint ve Isabelle Doubouloz adlı koreograflar ile çalışmalar yapmış. Ayrıca, Üstat André Cognard Hanshi So Shihan sayesinde Japon Savaş Sanatı olan Aikido ile tanışmış. Aikido çalışmaları hala devam etmektedir (Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi).
Monica Casadei ile Ayşe Draz’ın yaptığı bir röportajda (“On Soruluk Sohbetler”), Casadei, dans üzerine görüşlerini şöyle belirtmiş: “Dansın özü, çok güçlü bir şeyi serbest bırakabilme ve onu duygusal, psikolojik ve dürtü düzeyinde izleyicilerle paylaşabilme yeteneği. Dansın özü beden dili” (Draz, Unlimited, 15 Kasın 2022).
Dansın dönüştürücü gücüne de yürekten inanan Casadei için bir dans çalışması yaratırken öncelik verdiği en güçlü kaynak “insanlar”. Elbette müzik de önemli bir rol oynuyor. Özellikle operalar ve opera librettoları Casadei’yi çok etkiliyor. Uzun yıllardır yaptığı Aikido da Casadei için önemli bir kaynak. Dövüş Sanatları’da ve Aikido’daki enerji Casadei için en etkileyici unsur ve tükenmez bir güç. Ayrıca, Pina Bausch ve Buto dansçısı Kazu Ono onu çok etkileyen sanatçılar (Draz, Unlimited, 15 Kasım 2022).
Casadei’nin modern dans çalışmalarında bütün bu dile getirdikleri görülebiliyor. Casadei operalar yanında film, edebiyat ve şiirden de etkilenmiş. Verdi operaları yanında Rossini de, Sevil Berberi modern dans çalışmasının kaynağı olmuş. Gioacchino Rossini (1792 – 1868) Pesaro doğumlu bu nedenle “Pesaro kuğusu” diye de anılıyor. 17. Yüzyıl’da, Sevil’de geçen Sevil Berberi 1816 da ilk olarak oynandığı zaman hiç başarılı olmamış. O zamanki siyasi sebeplerin yanında temsil esnasında da çeşitli aksamalar olmuş. 1.Perde’de de Kont Almaviva serenadını söylerken, gitarının teli kopmuş, çalgı aleti yere düşmüş, sahneden bir kedi geçmiş, 2. Perde’de dekor düşmüş, Rosina aryasını söylerken sesi kıslmış. Yine de bu eser, Rossini’niin “opera buffa” yı (“komik opera”) yeniden canlandırdığı ve sonraları defalarca oynanan ve beğeni toplayan (Türkiye’de ilk oynanış yılı1949), mizah, hareket aşk, canlılık dolu bir eser olmuş. Bir ilginç durum ise, Sevil Berberi’ni tiyatro oyunu olarak yazan Beaumarchais (Pierre Caron) (1732 – 1799 bir Fransız yazar ve eseri 1775 yılında yazıyor. Eser İspanya’da geçiyor. Operanın bestecisi ise İtalyan (Yener 78, 82).
Bu renkli, canlı, enerji dolu eser yine bir İtalyan olan Monica Casadei için önemli bir kaynak olmuş ve modern dans çalışması olarak, Sevil Berberi ilk olarak 2018 yılında Pesaro’da, yani “Pesaro’nun kuğusu” Rossini’nin doğduğu şehirde, Teatro Rossini’de izleyicilere sunuluyor. 2018 yılı da Rossini’nin ölümünün 150. Yıldönümü (Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi).
Bir opera eserinden, modern dans yaratmak için oldukça cesur olmak gerekiyor. Dövüş sanatları da çalışmış ve çalışmakta olan Monica Casadei için böyle bir çalışma heyecan verici olmakla kalmamış, koreograf bu eseri ile geleceğe dönük ve çağ ötesi bir sanat eseri yaratmış. Casadei, bu çalışmasında eserin ana karakteri Figaro’ya odaklanmış, onun kim olduğunu sorgulamış, onu yeniden keşfetmiş ve bakmış ki Figaro, sırtı yere gelmeyen, başarılı, olayları hemen kendine göre tasarımlayan, herkesle iletişim kuran, zeki, kurnaz, fırsatçı, devamlı bilgi toplayan, her şeyden haberdar olan, aynı zamanda gününü gün eden ve çok eğlenen günümüz insanı (Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi). Bu “şehrin her işi yapan adamı” her türlü sorunu da çözüyor ve elbette kendini de alkışlamadan edemiyor.
15 Nisan 2026 tarihindeki temsilde, Figaro’nun ünlü “largo al factotum” kavatinası modern dans diliyle başka bir canlılık kazanıyor. “Figaro burada, Figaro orada, Figaro yukarda, Figaro aşağıda” sözcüklerindeki enerji Figaro’nun zıplamalı, dönmeli, kollarını devamlı kullandığı hareketleriyle görüntüye geliyor. Bu parçadaki “vokal akrobasi”, Casadei’nin yaratmak istediği “hareket balesi” ne dönüşerek, Casadei’nin cesur uyarlamasını görüntüye getiriyor. Bir ara Figaro traş takımı ile sahnede elindeki ustura ile kendini traş bile ediyor. Etrafındaki değişik renklerde ve biçimlerde perukalar da fıkır fıkır hareket ediyorlar. Bu şekilde, Figaro’nun etrafındaki dansçılar da bu hareket balesine canlı ve enerji dolu hareketleriyle eşlik ediyorlar.
Aikido Dövüş Sanatı’ndaki ana hareketler, bu modern dans uyarlamasında da kulanılmış. Dansçıların duruşu, düşüşü, diz üstü yürüme hareketleri, öne veya arkaya doğru taklalar, yana doğru düşüşler koreografik çalışmada bolca kullanılmış. Sahnede aynı anda hem durağan hem hareket eden dansçılar bir arada olabiliyor. Hareket eden dansçılar devamlı yürüyorlar, zıplıyorlar, kolları da devamlı hareket halinde. Salon ışıkları sönüp sahne ışıkları yandığı zaman, bir dansçı sahnenin önünde devamlı kol hareketleri sergiliyor. Kollar kıvrılıyor, geriliyor, uzuyor, kısalıyor.
Operadaki Rosina’nın “una voce poco fa” kavatinası da Rosina’ya eşlik ederken, Rosina’nın da yalnızca “cici kız” olmadığı, pekala muzip muzip hareket edebileceği yine bu “modern hareket balesi” n de görüntüye geliyor.
Diğer dansçılar hem dönem kostümleri hem modern kostümler içersinde sahneye telaşla gelip gidiyorlar. Geniş bir daire halinde dönüp duruyorlar.
Genel olarak, dans çalışmasında hareketlerin çok tekrarlandığı dikkati çekiyor. Bu tekrarlar dansçıların tükenmeyen enerjilerini ve düşmeyen tempoyu sergiliyor.
Temsilde, en dikkati çeken özellikte dansçıların sahnede gerçekten çok eğlendiği. Belki de Rossini’nin müziği de dansçıları böyle neşeli yapıyor.
Koreograf Monica Casadei ve besteci Rossini yanında, Sevil Berberi, modern dans çalışmasını yaratan diğer topluluk elemanlarını da hatırlamak lazım:
Rossini müziği ve özgün müzik düzenlemesi: Luca Vianini
Kostümler: Daniela Usai (dönem kostümleri ve modern kostümler)
Yaratıcı topluluk ekibi: Fabian Albertini, Teresa Morisano, Giovanni Pasrore, Daniela Usai, Davide Tagliavini (Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi)
Sonuç olarak bir opera eseri, enerji dolu “modern hareket balesi” ne dönüşmüş oluyor.
Belki, daha önce de Türkiye’ye gelmiş olan topluluk, başka bir tarihte Efes Antik Tiyatrosu’nda sahnelenmek üzere bir “Artemis modern dans çalışması” ve özgün bir müzik ile Tanrıça Artemis’i de onurlandırarak değişik bir “hareket balesi” yaratabilirler.
Necla Çıkıgil
21 Nisan 2026, Ankara
KAYNAKLAR
Ankara Sosyete, 5 Mart 2008 haberi.
ankarasosyete.com.tr/artemiz-dans-toplulugu-ankarada
Draz, Ayşe,
“On Soruluk Sohbetler: Monica Casadei”, Unlimited, 15 Kasım 2022.
https://www.unlimitedrag.com/post/on-soruluk-sohbetler-monica-casadei
Monica Casadei and Artemis Danza web sitesi.
https://artemisdanza.com/about-us
Yener, Faruk,
Ünlü Operalar, Doğan Kardeş Yayınları: İstanbul, 1958.
GÖRSELLERİN KAYNAKLARI
Monica Casadei Foto: Giuseppe Stefano
filomagazine.it/2022/10/monica-casadei-torna-nella-sua-ferrara-una-danza-nel-segno-del-corpo
40.Uluslararası Ankara Müzik Festivali Sevil Berberi posterleri
Mavi Nota, 13 Nisan 2026 haberi.
mavi-nota.com/duyuru/ayrinti/6945
Figaro fotosu Foto: Luigi Angelucci
“15 Aprile/İl Barbiere di Siviglia_Balletto D’Azione/Ankara Turchia”
artemisdanza.com/15-aprile-il-barbiere-di-siviglia_baletto-dazione-ankara-turchia
TEMSİL FOTOLARI
Necla Çıkıgil fotoları
Dansçılar temsil sonrası
Temsil sonrası
Selam
Hareketli dansçılar
Coşku dolu dansçılar
Yorumlar
Kalan Karakter: