19. Yüzyılda sanayide yaşanan gelişmeler, yapılan icadlar müziği de etkilemiş midir?Kuşkusuz evet. Bunlardan biri de pistonun icadıdır. 1712’de Thomas Newcomen, pistonu ilk defa buhar makinesinde kullandı. 1835 yılında Alman besteci bando şefi Wilhelm Wieprecht ve saray bandosunda çalgı yapım ustası Carl Wilhelm Moritz Berlin’de günümüzde kullanılan 5 pistonlu Tuba’yı icad ederek patentini aldılar.
Tuba kalın ve bas sesi sayesinde kısa zamanda bütün dünyada yayılarak, kısa sürede orkestralarda ve bandolarda yerini aldı. Günümüzde Tuba senfoni orkestralarımızda genel olarak bir tane bulunur. Yaylılarda bas sesi sağlayan kontrbas gibi, Tuba da bakır üflemeli çalgılara bas sesiyle eşlik eder.
Şimdi, durup dururken nereden çıktı Tuba diyecekseniz, anlatayım. Artık eskisi gibi Ankara’da ve diğer kentlerimizde konserlere ailevi nedenlerle gidebilmem pek mümkün olmuyor. Ama nerede ne oluyor, oturduğum yerden izliyorum, bana ilginç gelen bazı konserlerle ilgili uzaktan da olsa bilgiler ediniyorum.
İşte yazımın girişine Tuba konusunu almamın nedeni de, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası’nın geçtiğimiz 9 Ekim 2025 Perşembe akşamı Atatürk Kültür Sanat ve Kongre Merkezinde Orkestra şefi Murat Cem Orhon yönetiminde verdiği konser programında müzik tarihimizde bir ilkin yer almasıydı.
Orkestranın tubacısı Berke Buğra Gökkaya, Türkiye’de ilk kez İngiliz besteci Edward Gregson'un Tuba Konçertosunu seslendirdi. Konçertonun ve solistin sanatseverler tarafından büyük beğeni aldığını, tubanın kalın ve etkileyici bas sesine olan beğenilerini uzun süren alkışlarla ortaya koyduklarını öğrendim.
Ülkemizde ilk kez Tubayı bir Senfoni orkestrası eşliğinde solo olarak bir konçertoda seslendirerek kariyerinde yeni bir başarı sayfası açan Berke Buğra Gökkaya, 1946 yılından bu güne 3. kuşak Tuba Sanatçısı. 1946 yılında dedesi Mehmet Gökkaya Türk Silahlı Kuvvetleri’nde 4 yıl Helicon Tuba çalıyor. Baba Kenan Gökkaya halen İzmir Devlet Senfoni Orkestrası Tuba Sanatçısı ve Berke Buğra Gökkaya'yı yetiştiren, bugünlere getiren hocası .
Konserde, genel müzik direktörlüğünü şef Burak Tüzün’ün yaptığı orkestranın kendi değerlerinden kontrbasçı Yağız Yeşil de, İtalyan besteci Giovanni Bottesini’nin Kontrbas Konçertosu’nu seslendirerek gene büyük alkış almış. Konser Johannes Brahms’ın 1. Senfonisi ile sonuçlanmış.
İstedim ki, kendi gözümle görmesem, kulaklarımla dinlemesem de, bu ilginç konserden Eskişehir dışındaki müzikseverler de haberdar olsun.
ŞEFİK KAHRAMAKAPTAN
17 Ekim 2025
