Bazı toksik, yanlış bilgiler internette nasıl yayılıyor ve güvenilir kaynakları, hâtta akademisyenleri bile nasıl yanıltıyor?
Bu sorunun yanıtını çok güncel bir örnekle açıklamak istiyorum:
Daha Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın 40’ı bile çıkmadı. Yaşam öyküsüne bakmak için arama motorunda adını yazdınız; en tepede Wikipedia çıkıyor. Artık bilimsel makalelerde, kitaplarda bile dipnotlarda kullanılan bir kaynak. Herkes doğruluğunu kabul ediyor! Ama kazın ayağı öyle değil.
Rahmetli İlber Ortaylı maddesinde geçen bilginin ekran fotoğrafını aldım:
Doğru bilgi ise şudur: İlber, 1969 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye) idari şubeden mezun olmuştur. SBF lisans diploması sahibidir. SBF’yi bitirdikten sonra ODTÜ'de ve DTCF’de bazı dersleri izlemiştir, daha sonra da yurtdışına gitmiştir.
Wikipedia, İlber’in DTCF mezunu olduğunu iddia ettikten sonra “Burada” diyerek hocalarını sayıyor: “Burada Şerif Mardin, Halil İnalcık, Mümtaz Soysal, Seha Meray, İlhan Tekeli, Mübeccel Kıray'ın öğrencisi oldu.”*
Bu sayılan isimlerden Mümtaz Soysal, Seha Meray, Şerif Mardin İlber’in SBF’de hocası olmuştur, Mübeccel Kıray ile İlhan Tekeli ODTÜ’de derslerine girdiği hocalardır. Halil İnalcık ise o tarihte DTCF’de olmakla birlikte, daha sonra ABD’de yüksek lisansını yaptığı hocasıdır. İlber, verdiği röportajlardan birinde bu isimleri yanyana saymış olabilir, genel olarak… Hangisinin nerede hocası olduğunu belirtmemiştir, ansiklopedinin madde yazıcısı da alıp bunları DTCF’ye bağlayıvermiştir herhalde!
Şimdi, “Sen bu iddialarını hangi kaynaklara dayandırıyorsun” diye soracak olursanız, aynı yıllarda SBF çatısı altında bulunmamızı, yani canlı tanıklığımı bir kenara bırakarak, yayımlanmış önemli bir kaynaktan alıntı veriyorum: Emekli Vali Koraltay Nitas"ın eşgüdümünde hazırlanan Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler kitabının ilgili sayfası; gene fotoğrafını koyuyorum. Sağolsun, Mülkiye ile ilgili kaynak kitapların çoğuna sahip bizim Vecdi Seviğ’den rica ettim, bana gönderiverdi:
Ayrıca SBF'nin web sitesinde hala açılış sayfasında duruyor:
Yetmez ise, bu kez İlber’in 2006 yılında yayımlanmış, kendi anlatısına baksınlar:
Kitabı merak ettiyseniz;
Demek ki neymiş?
Ne olduğu kitabın adında saklı:
“Zaman Kaybolmaz”
ŞEFİK KAHRAMANKAPTAN
31 Mart 2026, Ankara
* Son kontrol tarihi 31.03.2026
Yorumlar
Kalan Karakter: