Ada ülkesi olmanın yarattığı özel koşullar, İngiltere’nin (Büyük Britanya ya da Birleşik Krallık) Kıta Avrupası’yla ilişkilerini hep etkiledi. Yakınlardaki en belirgin örnek; İngiltere Avrupa Birliği’ne neden girdi ve sonrasında neden ayrıldı? Konumuz ekonomi ve uluslararası siyaset olmadığı, sanat ve müzik olduğu için sorunun yanıtını vermek bizim işimiz değil. Ama Ada ülkesinin, müzik alanında da Kıta Avrupası’ndan ayrıksı gelişmese de, “içe dönük” özelliğini hep koruduğu da bir gerçek.
Türkiye’deki klasik müzik yaşamına baktığımız zaman, orkestraların ve solistlerin İngiliz bestecilere sadece belirli yapıtlar bazında ilgi gösterdiğini, genellikle hep aynı bestecilerin aynı yapıtlarının tekrarlandığını görüyoruz. Edward Elgar’ın Viyolonsel Konçertosu ve Enigma Çeşitlemeleri, Gustav Holtz’un Gezegenler’i örnek gösterilebilir.
20’nci yüzyılda doğmuş ve besteci sıfatını kazanmış İngiliz müzisyenlerin çoğu da Türkiye’de tanınmaz. Bunların bazı yapıtlarını İngiltere’de lisans öğrenimi yapma şansı elde eden genç müzisyenlerin çalmasına karşın, Manş denizini pek de geçebildikleri söylenemez.
Ülke müzik ve müzisyenlerinin tanıtılmasında diplomatik temsilciklerin de rol ve gayretlerinin önemli katkısının olabileceğini söyleyebiliriz. Bu gayrette diplomatların kişisel ilgi ve algılarının da olumlu etkisi vardır. İngiltere’yi iki yıldır Ankara’da temsil eden Büyükelçi Bayan Jill Morris, müzik alanında da bir gayret içinde görünüyor.
Bayan Morris, 25 Kasım 2025 akşamı, çoğu Ankara’daki İngiliz topluluğunun üyelerinden oluşan konuklarını ikametgahında bir müzik etkinliğinde ağırladı. Büyükelçilik etkinlikte bu kez Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’yle işbirliği yapmıştı. Ada’dan gelen konuk sanatçı, keman virtuozu ve eğitimcisi Madeleine Mitchell’dı.
Ankara’ya ilk kez geldiğini ifade eden Bayan Mitchell, daha çok 20. yüzyıl doğumlu İngiliz bestecilerin yapıtlarından örnekler sergiledi. Bunların bir bölümü Bayan Mitchell için bestelenmiş ya da aranje edilmişti. MMSF Dekan Vekili Doç. Dr. Tolga Yayalar’ın da (d. 1973) solo keman için kısa bir parçasını programına almıştı.
Kemancıya piyanoda, on yıl çalıştığı ve akademik derecelerini aldığı ABD’den döndükten sonra Bilkent MSSF öğretim kadrosuna katılan Dr. Cihan Yücel eşlik ediyordu.
Ayrıca bir parçada bu ikiliye Bilkent’te keman eğitimi koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi İmge Tilif Yalçınkaya ile eğitimini sürdüren kemancı İdil Dündar da katıldı.
Madeleine Mitchell’in programındaki İngiliz bestecileri,doğum yıllarına göre sıralayalım: Sir Edward Elgar (1857-1934), Ralp Vaughan Williams ( 1872-1958), Frank Bridge ( 1879-1941), Howard Blake(d. 1938), Micnhael Nyman (d.1944), Stuart Jones (d.1949), Dame Judith Weir (d.1954), Errollyn Wallen( d.1958).
Bayan Mitchell, bis parçası olarak da gene Elgar’ın Salut d’amour başlıklı güzel ezgili parçasını seslendirdi.
Pek çok solocu gibi doğum tarihini gizleyen ama tahminen 65 -70 arası gösteren, yıllardır Kraliyet Müzik Koleji’nde profesör olan Bayan Mitchell’in, seslendirdiği parçaların bir bölümünün yakın arkadaşı olan besteciler tarafından sipariş üzerine veya kendisine armağan olarak hazırlandığını tahmin etmek güç değil. Yay tekniği, ajilitesi ve yeterli volümüyle İngiliz bestecilerin parçalarını Büyükelçilik salonunda iyi tınlattı.
Stuart Jones’un 1987 yılında Bayan Mitchell için bestelediği programa “Kothektche- Turkish Gypsy Danse” şeklinde yazılmış parçası, Ulvi Cemal Erkin’in Dans Rapsodisi Köçekçe’nin iki temasının düzenlemesi ve bazı çağdaş yorumlar eklenmesiyle elde edilmişti. Belli ki Ankara konseri için özel olarak seçilmişti. Bestecinin yapıtını Köçek ve Köçeklik konusunu yeterince araştırmadan “Gypsy Danse” olarak nitelendirmesini ise doğrusu yadırgadım.
Tolga Yayalar’ın rönesans dönemi bestecisi Guillaume Dufay’dan esinli Dufay Fragments da naif ama icrası zor kısa bir parça olarak beğenimi kazandı.
Büyükelçi Jill Morris “Birleşik Krallık ve Türkiye arasındaki sanata duyulan ortak ilgiyle gelişmeye devam eden kalıcı kültürel bağları desteklemek ve kutlamaktan gurur duyuyoruz” derken, Bayan Mitchell’i de “ Etkileyici sanatçılığı ve hem klasik hem de çağdaş repertuvara olan bağlılıyla tanınan, İngiltere’nin en beğenilen müzisyenlerinden biri” olarak nitelendiriyordu.
İngiltere Büyükelçili, bundan önceki etkinliği de 2025 Nisan ayında Shakespeare'in 461. Doğum Günü nedeniyle HÜ. Ankara Devlet Konservatuvarı işbirliğiyle düzenlemiş, eşi Türk olan orkestra şefi James Ross’u da davetlilere sunmuştu:
Bakalım 2026’da kaç etkinlik ve ne tür programlarla Büyükelçilik müzik etkinlikleri devam edecek?
ŞEFİK KAHRAMANKAPTAN
26 Kasım 2025, Ankara
