Refik Durbaş Ustanın Ardından Yazmak Ne Zor
Reklam
  • Reklam
GÜNAY GÜNER

GÜNAY GÜNER

İnceyazın

Refik Durbaş Ustanın Ardından Yazmak Ne Zor

05 Aralık 2018 - 13:29 - Güncelleme: 05 Aralık 2018 - 13:43

Ozan Refik Durbaş’ı da yitirmenin acısı içindeyiz. Bir bir gidiyor dost insanlar, gönül ustası insanlar.

Refik Durbaş’ın Erzurum’dan başlayan yaşam serüveninde duraklar oluşuyor; İzmir Namık Kemal Lisesi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Yeni İstanbul ve Cumhuriyet gazeteleri, düzeltmenlik yaptığı yerler…

Alan 67, Devinim, Evrim, Gösteri, Sanat Olayı, Soyut gibi dergilerden başlayarak yazınımızın belli başlı dergilerinde o güzelim şiirleri yayımlandı. Öylesine güzel bir kişiliktir ki bu denli sıcacık şiirleri ancak Durbaş’ça içtenlik anıtı bir ozan yazabilirdi.

O güzel insanlar, o güzel atlara… Onlarla birlikte dostluk da birbirini seven yazarlar da gidiyor. Geride bir “sürü” yabanlık, ikiyüzlülük, kuyukazıcılık, tepeden bakarlık marifetlisi aymaz.

Ozanı kalmayan halk pusulasız… Nereye sapsın?

Hemen her gün, “kaza süsü verilmiş” kıyımlarda yaşamlarını yitiren çaresiz insanlarımızın acısına tanıklık ettiğimde, Refik Durbaş’ın o Zülfü Livaneli bestesiyle türküleşen, “Çırak Aranıyor” şiirini anımsamadan yapamam. Elden fazla bir şey gelmiyor ne yazık ki…

ÇIRAK ARANIYOR

Elim sanata düşer usta

Dilim küfre, yüreğim acıya

Ölüm hep bana

Bana mı düşer usta?

 

Sevda ne yana düşer usta

Hicran ne yana

Yalnızlık hep bana

Bana mı düşer usta?


Gurbet ne yana düşer usta

Sıla ne yana

Hasret hep bana

Bana mı düşer usta?

(Refik Durbaş)

Durbaş’ın şiirinde insanlığın ortak acıları, duyunç (vicdan) sorunları yer bulur. Örneğin “Hücremde Ayışığı” şiiri bir mahpusun direnç arayışını çağrışımlarla işler.

Çocuklar için de büyük emek veren Refik Durbaş, çocuklara ne çok önem verdiğini dizelerine yansıtır. Bu şiirde de toplama kampı izleğine kadar uzanan bir derinlik vardır.

 

BARIŞ KOYUN ÇOCUKLARIN ADINI

Barış koyun çocukların adını

Oyunu sever bütün çocuklar

birdirbir, uzun eşek, körebe

bu yüzden anlamı aynıdır, değişmez

oyun sözcüğünün halkların dilinde

(Oyun koyun çocukların adını)


Savaşa karşıdır bütün çocuklar

kışın: kar altında her sabah

tükenip erise de solgun nefesi

yazın: göğsü sırmalı fabrikalarda

çarkları döndürse de yoksul alevi

savaşa karşıdır bütün çocuklar

nice ölümlerden geçmislerdir

nice rüzgârlar içmişlerdir

gelincik tarlası çocuklar

(Emek koyun çocukların adını)

 

Gökyüzünün penceresinden şimdi

bir kuş havalansa

kanat çırpınışlarında

hayatın yağmalanmış sevinci

- Kuş uçar rüzgâr kalır

(Sevinç koyun çocukların adını)


Uzay denizlerinde şimdi

bir balık ağlasa

gözyaşı billurlarında

yüz bin umut kıvılcımı

- Alev uçar nazar kalır

(Umut koyun çocukların adını)

 

Çocuk bahçelerinde şimdi

bir çiçek açsa

hüzün sevince dönüşür

sevinç çiçeğe

- Ölüm uçar çocuklar kalır

(Mutluluk koyun çocukların adını)


Barıştan yanadır bütün çocuklar

sabah: kuşatılmış bir toplama kampında

ayrılığın tepsisini okşasa da elleri

akşam: yıldızların mor orağıyla

sessizliği devşirse de yetim öksüz sesi

barıştan yanadır bütün çocuklar

nice çığlık emmişlerdir

nice korku gezmişlerdir

yürekten hisli sevmişlerdir

güvercin harmanı çocuklar

(Devrim koyun çocukların adını)

 

Barışı sever bütün çocuklar

beştaş, saklambaç, elim sende

bu yüzden anlamı aynıdır, değişmez

barış sözcüğünün halkların dilinde

(Barış koyun çocukların adını)

(Refik Durbaş)


Kuşların çiçeklerin dilini öğrendi, bize bıraktı gitti. Şiir uzun yolumuzun kilometre taşlarından olduğu nasıl da belli Durbaş’ın.

 

ÖZETİ

Kuşların dilini öğrettin bana

çiçeklerin dilini

özlemlerin, eylüllerin, gurbetlerin

akarsuların ve zamanın

ateşi sönmeyen zamansızlığın bir de


Rüzgârın koynunda gündüzün

erguvan burcundan gecelerin

(Refik Durbaş)


Refik Durbaş sanat gücü yüksek, olağanüstü düzeyde, güzel imgelerle şiiri halkla buluşturan bir ozandır. Evet, 1 Aralık 2018 günü aramızdan ayrılsa da onun için de yitirdiğimiz ozanlarımız için de -di’li geçmiş zamanı kullanamıyorum. Yaşıyorlar, soluk alıp veremeseler de yaşıyorlar.

Menzil başlıklı şiirinde yazdığı gibi, “Ölüm şaşırdı menzilini”.

 

Menzil

Onlar ki aydınlık üzre

ecel toprağına

umut

ektiler. Ay dolandı vay deli gönlüm

Ölüm şaşırdı menzilini

(Refik Durbaş)

Türk ekinine onlarca şiir yapıtının yanı sıra halkbilimle, yakın tarihimizdeki önemli ozanlarımızla ilgili derlemeleriyle, izleksel seçkileriyle üstün emek veren Refik Durbaş’ı saygıyla, sevgiyle anıyorum. Işıklar içinde uyusun. Anılarıyla, yapıtlarıyla gelecekte de birlikte olacağız.

GÜNAY GÜNER

5 Aralık 2018


 

Refik Durbaş’ın Başlıca Yapıtları:

Kuş Tufanı (1971)

Hücremde Ayışığı (1974)

Çırak Aranıyor (1978)

İkinci Baskı (1979)

Çaylar Şirketten (1980)

Denizler Sincabı (1982)

Kırmızı Kanatlı Kartal (1982)

Nereye Uçar Gökyüzü (1983)

Siyah Bir Acıda (1984)

Bir Umuttan Bir Sevinçten (1984, toplu şiirler 1)

Yeni Bir Defter-Şiirler-Meçhul Bir Aşk (1985)

Adresi Uçurum (1986, toplu şiirler 2)

Geçti mi Geçen Günler (1989)

Menzil (1992)

Kimse Hatırlamıyor (1994, toplu şiirler 1)

Nereye Uçar Gökyüzü (1994,toplu şiirler 2)

İki Sevda Arasında Kara Sevda (1994)

Tilki Tilki Saat Kaç (1995)

Düşler Şairi (1997)

İstanbul Hatırası (1998)

Kırk Dört Sıfır Dört (2007)

Hatıram Olsun – Toplu Şiirler - II (2010)

Çırak Aranıyor-Toplu Şiirler – I (2016)

Kırık Ayna – Toplu Şiirler - II (2016)

Nar Düştü Kar Üstüne (2016)

Yaramaz Şiirler (2017)

Edebiyat Anılarda Yaşar (2018)

 

Refik Durbaş’a Sunulan Başlıca Ödüller:

1979 Yeditepe Şiir Armağanı

1983 Behçet Necatigil Şiir Ödülü

1993 Halil Kocagöz Şiir Ödülü

2018 Behçet Aysan Şiir Ödülü

2018 Ahmet Muhip Dıranas Şiir Armağanı


 


 


 

Reklam
Bu yazı 182 defa okunmuştur .

Son Yazılar